Enkele verduidelijkingen over de aanpak

Deze eerste online cursus over Brussel is een uniek en onuitgegeven project!

Dit is de eerste keer dat het Brussels Studies Institute (BSI) een gratis online cursus aanbiedt die voor iedereen toegankelijk is. Het BSI is het interdisciplinaire onderzoeksplatform over Brussel dat onderzoekers samenbrengt van vijf universiteiten (ULB, VUB, Université Saint Louis - Bruxelles, UCL, KU Leuven).

Het initiatief onderscheidt zich ook door zijn tweetalige (en binnenkort drietalige) karakter. MOOC's (Massive Open Online Courses) worden meestal slechts in één taal aangeboden. De keuze voor meertaligheid, één van de typische kenmerken van Brussel, leidde tot het gebruik van het gratis platform Moodle, dat de realisatie van een meertalige cursus eenvoudig mogelijk maakte.

Het hoofddoel van deze cursus is het ontmantelen van de vooroordelen over Brussel zodat men deze stadsregio met zijn vele historische, geografische, sociologische, politieke, administratieve, stedenbouwkundige en andere facetten kan ontdekken. Net zoals het Brussels Studies Institute zelf, stelt ook dit project een formule voor waarbij kennis samen opgebouwd wordt via een permanente en originele dialoog met de gebruikers en de brede Brusselse samenleving. De keuze voor een online formaat biedt de gebruikers immers de mogelijkheid om op elk gewenst moment hun suggesties, opmerkingen en commentaar door te sturen. Op die manier garanderen we dat deze cursus zo interactief mogelijk is en kunnen we de kwaliteit en diversiteit van de hier aangeboden kennis verder op punt stellen.

Om al deze bijzonderheden beter te benadrukken hebben we ervoor gekozen om deze cursus "BrOOC" te noemen, wat staat voor voor “Brussels Open Online Course”.

De zes secties werden opgebouwd rond een vaak terugkerende voorstelling van Brussel:

1
 "Brussel, hoofdstad van…?": een aantal territoriale en administratieve realiteiten zijn zo verweven dat we er soms in verdwalen. In dit deel proberen we wat orde te brengen in de verschillende mogelijke betekenissen van Brussel.
2
 "Ieder zijn stad!": iedere Brusselaar heeft zijn eigen perceptie van zijn stad. Die verschilt van wijk tot wijk, van persoon tot persoon... In dit deel proberen we op een gestructureerde manier te kijken naar deze verschillende percepties.
3
 "Brussel, de tweede meest kosmopolitische stad van de wereld?”: doorheen zijn geschiedenis heeft Brussel altijd een sterke aantrekkingskracht uitgeoefend op mensen uit heel België en de wereld. De Brusselse multiculturaliteit is bijzonder rijk en dient hier als uitgangspunt voor een analyse van de Brusselse bevolking.
4
 "Brussel, filekampioen?”: de mobiliteit in Brussel en zijn rand wordt door veel gebruikers vaak als een nachtmerrie beleefd. Vandaag vormt mobiliteit het middelpunt van vele debatten. Om die te kunnen volgen is het nodig om de belangrijkste uitdagingen te begrijpen. En die kun je niet enkel samenvatten als een vervoerskwestie.
5
 "Brussel, een permanente bouwwerf?”: de grote werven die het dagelijks leven van de inwoners sinds de XIXe eeuw overhoop haalden, zijn wereldberoemd. Ze zijn zelfs verantwoordelijk voor een nieuw woord: “verbrusseling”. Om de bestaansreden en de impact van deze langdurige bouwwerven te vatten, is het essentieel om zowel de ambities als de gevolgen ervan in herinnering te brengen.
6
 "Brussel: administratieve stad en spionnennest?": Brussel wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van vele regionale, nationale en internationale administraties en instellingen die uiteraard de aandacht trekken van... veel spionnen! Los van bekende romans, films en andere detectiveseries is de aanwezigheid van geheim agenten eenvoudigweg te verklaren door de uitzonderlijke concentratie van plaatsen van macht en besluitvorming. Het doel van dit laatste deel is om een duidelijk inzicht te krijgen in de politieke rol van Brussel in België, Europa en meer algemeen in de hedendaagse wereld.

Bij elk van deze zes delen horen interactieve oefeningen die de gebruiker uitnodigen om zijn of haar inzicht te testen en in praktijk te brengen wat hij of zij zojuist geleerd heeft. Net deze interactiviteit maakt de BrOOC zo rijk. Ze laat iedere bezoeker toe om zowel leerling te zijn als een actieve rol op te nemen in de cursus, want iedereen wordt uitgenodigd bij te dragen aan een beter begrip van Brussel.

Deze cursus is zowel bedoeld voor laatstejaars secundair onderwijs, als voor studenten die in Brussel aankomen, voor Brusselaars en voor bezoekers die gepassioneerd zijn door deze stad en haar geschiedenis. Maar hij zal ook toekomstige historici, geografen, politieke wetenschappers, stedenbouwkundigen, architecten of economen interesseren. Iedereen kan uit de cursus zijn of haar voorkeursthema kiezen en dat doornemen op het gewenste niveau van lectuur en interactiviteit, terwijl men ook steeds de mogelijkheid behoudt om de verschillende aangeboden aspecten verder uit te diepen.

De bibliografie die voor de uitwerking van deze BrOOC werd gebruikt, is even rijk en gediversifieerd als Brussel zelf. We hebben veel geput uit de databank die ontwikkeld werd door BRIO, het Brussels Informatie-, Documentatie- en Onderzoekscentrum (VUB). Die blijft een uitzonderlijke bron van referenties voor iedereen die iets meer wil weten over Brusselonderzoek. Daarnaast biedt het gratis online tijdschrift Brussels Studies een grote hoeveelheid studies aan over een breed scala aan Brusselse onderwerpen. Ook die hebben we overvloedig gebruikt voor de realisatie van deze cursus. We verwijzen dan ook regelmatig naar deze artikelen.

Om een optimaal evenwicht te bewaren tussen leesbaarheid en bronverwijzingen, hebben we het aantal referenties beperkt. Slechts enkele bronnen werden expliciet vermeld in de BrOOC (voornamelijk voor tabellen, grafieken en andere cijfergegevens) om het mogelijk te maken iets meer te weten te komen.

Deze Brussels Open Online Course werd ontwikkeld op vraag van Yvon Englert, toenmalig rector van de ULB, met de steun van Caroline Pauwels, rector van de Vrije Universiteit Brussel. Het project werd gefinancierd door de twee universiteiten met steun van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het gehele project werd gecoördineerd door Serge Jaumain, hoogleraar Hedendaagse Geschiedenis aan de Université libre de Bruxelles en voorzitter van het Brussels Studies Institute, Joost Vaesen, docent Geschiedenis en Didactiek aan de Vrije Universiteit Brussel, departement Educatiewetenschappen en geograaf Benjamin Wayens, onderzoekslogistiek medewerker van het Interdisciplinair Netwerk voor Brusselse Studies (EBxl) en docent aan de ULB.

Een project van deze omvang kon natuurlijk niet zonder de medewerking van veel mensen, die elk op een bepaald moment hebben meegewerkt aan deze BrOOC en die we graag willen bedanken. Onder de vele onderzoekers die zich in Brussel specialiseren, moeten we in het bijzonder Michel Hubert (Université Saint-Louis - Bruxelles), Christian Vandermotten, Andréa Réa, Dirk Jacobs, Laura Calabrese en Jean-Louis Genard (ULB), Rudi Janssens en Eric Corijn (VUB) bedanken.

Wat het BSI-team betreft werd het projectbeheer verzorgd door Nicolas Jolly, Dimitri Zurstrassen en Iadine Degryse. Zij werden ondersteund door Anneloes Vandenbroucke, Dirk Moors, Simon Boone, Caroline d'Andrimont, Cécile Balty, Maëlle Didion en Anthony Marchal. Verschillende studenten namen ook deel aan het onderzoeks- en schrijfproces.

De technische opmaak werd verzorgd door het "Centre d'appui pédagogique" van de ULB met de hulp van Nicolas Roland, Eric Uyttebrouck, Jérôme Di Edigio, Guillaume Gabriel, Julien Di Pietrantonio en Clément Larrivé. We willen ook de Koninklijke Belgische Vereniging voor Geografie en haar grafisch ontwerper en cartograaf Quentin Rombaux bedanken voor de realisatie of aanpassing van talrijke schema's en kaarten.

Een suggestie, commentaar of opmerking over deze activiteit? Klik hier!

Modifié le: mercredi 10 février 2021, 15:42