Activiteit 8: Brussel, belangrijkste zetel van de instellingen van de Europese Unie
Brussel, hoofdstad van ...?
Activiteit 8: Brussel, belangrijkste zetel van de instellingen van de Europese Unie
Brussel is niet alleen de hoofdstad van de federale staat, de Vlaamse Gemeenschap en de Franse Gemeenschap, ze wordt doorgaans ook beschouwd als een 'hoofdstad' van de Europese Unie. Die titel heeft Brussel te danken aan het feit dat ze de belangrijkste zetel is van de Europese instellingen. Dat kun je op de onderstaande kaart zien.
De verschillende zetels van de Europese instellingen. © Bourrichon, CC BY-SA 3.0 ; Cartografie: Koninklijke Belgische Vereniging voor Geografie
De Europese Unie is de vrijwillige verbinding van 27 Europese landen op economisch en politiek vlak. De bevoegdheden van de Europese Unie worden opgesomd in de verdragen die unaniem door de lidstaten worden ondertekend.
De oorsprong van de Europese Unie gaat terug tot de na-oorlogse periode, toen België, Frankrijk, Luxemburg, Italië, Nederland en de Bondsrepubliek Duitsland besloten om een gemeenschappelijke markt voor steenkool en staal op te richten. Daarvoor hadden ze gemeenschappelijke instellingen nodig: De Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) ziet op 23 juli 1952 het daglicht na ondertekening van het Verdrag van Parijs en de ratificatie ervan in de verschillende nationale parlementen in 1951.
De ondertekening van het Verdrag van Parijs (“EGKS-verdrag”) in 1951. © Europese Commissie – Audiovisuele dienst, 2019
De Europese economische integratie gaat verder door de ondertekening van de Verdragen van Rome op 25 maart 1957. Het eerste verdrag sticht de Europese Economische Gemeenschap (EEG) die een Gemeenschappelijke Markt moet oprichten (die het verhandelen van andere goederen dan steenkool en staal moet faciliteren). Het tweede verdrag richt de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie op (Euratom). Deze nieuwe Gemeenschappen draaien op drie instellingen:
- De Europese Commissie (tot 2004 samengesteld uit één commissaris voor de kleine lidstaten en twee voor de grote, belast met het uitwerken van beleidsvoorstellen en met het uitvoeren van het beleid);
- De Raad van Ministers (waarin elke lidstaat door één minister vertegenwoordigd wordt);
- De Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa (Vanaf 1962 het Europees Parlement genoemd).
De kwestie van de zetel van deze nieuwe Gemeenschapsinstellingen was voorwerp van hevige discussies tussen de lidstaten. Er was een akkoord over het samenbrengen van deze instellingen in één stad, maar na het ondertekenen van de Verdragen van Rome raakte men het niet eens over welke stad. Naast Brussel, Luxemburg en Straatsburg zijn ook enkele Italiaanse steden kandidaat.
Dat het Brussel werd, is te danken aan zijn ligging, in een klein land, op het kruispunt van grote Europese verkeersassen, in het hart van de Europese megalopolis (zoals je zult zien in deel 4)). Maar ook en vooral de mogelijkheden tot huisvesting van de Europese ambtenaren en tot het onderbrengen van hun administratieve gebouwen maakte van Brussel de beste keuze om de hoofdstad te worden van de Europese Gemeenschappen, de latere Europese Unie.
De Europese wijk vandaag. © Wikipedia ; Cartografie: Koninklijke Belgische Vereniging voor Geografie
Op deze tijdslijn zie je de belangrijkste etappes van hoe Brussel de zetel is geworden van de Europese instellingen.
Een suggestie, commentaar of opmerking over deze activiteit? Klik hier!
