Ieder zijn stad!

Activiteit 3: Verschillende trajecten, verschillende praktijken van de stad

De stad is een plaats waar tal van gebruikers (inwoners, werknemers, toeristen, ...) elkaar kruisen. Ieder gebruikt de Brusselse ruimte op zijn manier. Dat hangt af van talrijke factoren. We ontdekken er enkele in de voetsporen van Alexandra, Louise en Marianne.

We hebben gezien dat er in Brussel veel verschillende soorten mobiliteit bestaan. Elke gebruiker volgt zijn eigen traject in functie van zijn eigen behoeftes (werk, vrije tijd, toerisme).

Alexandra woont in Sint-Jans-Molenbeek, in een gebied met eerder dichte bebouwing in het noordwesten van de stad. Voor haar werk moet ze naar Ukkel, in de buurt van het Terkamerenbos in het zuidoosten van Brussel, het begin van de groene gordel. Ze steekt hem over zonder hem te zien. Ze reist immers met de metro door het zeer dichte stadscentrum. Vanwege die dichtheid moest het openbaar vervoer in het stadscentrum onder de grond worden gebracht.
Louise woont in de Vlaamse gemeente Overijse, dus buiten de administratieve grenzen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Werken doet ze in Watermaal-Bosvoorde. 's Morgens bevindt ze zich dus in de groene gordel, waar de mensen meestal de auto nemen om naar hun werk te gaan. Soms gaat ze naar het Justitiepaleis in het stadscentrum. Daarvoor neemt ze het openbaar vervoer dat in het dichte stadsweefsel veel efficiënter is. Bovendien kan ze daardoor de files vermijden. Met de auto rijdt ze rechtstreeks van kantoor naar de sporthal in de buurt van het Ter Kamerenbos in het zuidoosten van de stad. Louise verplaatst zich dus zowel op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest als in de rand (Waals en Vlaams Brabant). De plaatsen die deze goed verdienende advocate frequenteert, liggen echter hoofdzakelijk in het zuidoosten van de stad.
Marianne is een toeriste. Haar hotel ligt in het centrum van Brussel, niet ver van de Grote Markt. Haar traject situeert zich uitsluitend in het Brusselse stadscentrum, het hart van de Vijfhoek waar zich de meeste toeristische attracties bevinden.

Die 3 parcours tonen je dat hoe je je in Brussel verplaatst en welke plaatsen je bezoekt, sterk afhangt van de manier waarop je de stad gebruikt maar ook van sociale verschillen.

Het zal je niet ontgaan zijn dat we hier 3 parcours gekozen hebben van drie vrouwen. Dat is niet toevallig. Brussel is lang geanalyseerd door en voor mannen. De recente ontwikkeling van gendersensitieve benaderingen toont aan dat het gebruik van de stad ook sterk verbonden is met gender. Zo toonde onderzoek een ware ongelijkheid aan tussen mannen en vrouwen op het vlak van verplaatsingen. Als je een vrouw bent, beweeg je je niet op dezelfde manier in de stad als een man. Een in 2015 gepubliceerde studie in het tijdschrift Brussels Studies toonde aan dat het onevenwicht vooral te maken had met een verschil in veiligheidsgevoel.

Als je je in Brussel verplaatst, kan je misschien zelf proberen je je dagelijkse, of meer uitzonderlijke trajecten voor de geest te halen. Je zal zien dat je eigenlijk maar een klein deel van de stedelijke ruimte gebruikt, en dat dus je perceptie over Brussel bepaald wordt door de plaatsen die je aandoet.

Een suggestie, commentaar of opmerking over deze activiteit? Klik hier!

Modifié le: mardi 15 septembre 2026, 14:01