BrOOC Brussel ontcijferd

Ieder zijn stad!

Activiteit 6: Geogeschiedenis van Brussel

De manier waarop Brussel gestructureerd is en gebruikt wordt, is het gevolg van de geschiedenis van de stad. De morfologische, economische, sociale en omgevingsverschillen binnen de Brusselse ruimte zijn in essentie het resultaat van twee zeer oude patronen die respectievelijk gevormd worden door concentrische zones, die het resultaat zijn van een gradiënt centrum-rand, en een tegenstelling tussen oost en west.

Met de volgende animatie kun je de oorsprong en de historische evolutie van deze structurering beter begrijpen. Om ze te gebruiken moet je de cursor onder de kaart aanklikken en naar rechts slepen.

Stadsgroei als oorsprong van de concentrische organisatie van Brussel

Auteur: ULB-IGEAT, B. Wayens.
Bronnen: Urbis 2.30, PRAS, ICM, IGNB, Fricke & Wolff 2002, Dessouroux 2006.

De tegenstelling tussen oost en west werd op zich gecreëerd door de topografie, maar al snel ontstonden er ook sociale verschillen.

Onderstaande evolutieve kaart laat toe om de ontwikkeling van de topografie in Brussel en de gevolgen ervan voor de inplanting van sociaal-economische activiteiten in de stad te visualiseren.

Topografie aan de oorsprong van de sociale kloof tussen oost en west

Bronnen: IGN, IBGE, Urbis
Cartografie: Koninklijke Belgische Vereniging voor Geografie

Een deel van de burgerlijke eengezinswoningen, verlaten door deze sociale groep, wordt goedkoop omgebouwd tot opbrengstwoningen. Die trekken heel wat arbeiders uit het buitenland aan. De ruimtelijke uitbreiding van de volkswijken gebeurt in de jaren 1960 en 1970 dus vooral in de eerste kroon en langs de as van de vallei. Dit deel werd later de 'arme sikkel' genoemd en strekt zich uit van laag Sint-Gillis en Vorst tot Sint-Joost-ten-Node, over Kuregem (Anderlecht), het historische centrum van Sint-Jans-Molenbeek, het westen van de Vijfhoek, het oosten van Laken en het westen van Schaarbeek (in groen op de kaart).

Bron: Wijkmonitoring van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Een suggestie, commentaar of opmerking over deze activiteit? Klik hier!