Activiteit 6: Een stad die losgekoppeld is van haar arbeidsmarkt?
Brussel, filekampioen?
Activiteit 6: Een stad die losgekoppeld is van haar arbeidsmarkt?
Brussel heeft als nationale en Europese hoofdstad heel wat banen gecreëerd, vooral door de concentratie van ambassades, internationale instellingen en financiële holdings. Toch is er een grote kloof tussen deze sectoren en de tewerkstellingsbehoefte bij de Brusselse bevolking. De belangrijke rol van de internationale instellingen van de stad mag niet doen vergeten dat de handel, de diensten aan personen en de niet-handelsdiensten (ziekenhuizen, onderwijs, ...) — sectoren die de residentiële economie uitmaken en die een lijfelijke aanwezigheid vereisen — veel Brusselaars werk verschaffen.
Het Erasmus ziekenhuis in Brussel. Brussel is een belangrijke ziekenhuis-pool, die ver buiten de Gewestgrenzen diensten verleent. © Frédéric Raevens
Sinds de jaren 1990 is de aard van de socio-economische problemen in Brussel deels veranderd. Het heeft de industriële crisis achter de rug en doet het weer goed op economisch vlak, zelfs beter dan het nationale gemiddelde en de andere Belgische steden, met uitzondering van Gent. Toch blijft de sociale ongelijkheid groeien en boeren de sociale indicatoren achteruit. Zoals je op de volgende grafiek ziet, neemt de werkloosheid toe en wordt ze structureel. De werkloosheidsgraad in Brussel is duidelijk hoger dan in de andere twee gewesten.
Evolutie in % van de werkloosheidsgraad in Brussel, in de periferie (Halle-Vilvoorde en Waals-Brabant), in Vlaanderen, in Wallonië en in België tussen 1991 en 2020. (werkloosheidsgraad volgens de definitie van EUROSTAT – onderzoek naar de arbeidskrachten- sinds 1999 en aanpassing hiervan tussen 1991 en 1998)
Bron : VANDERMOTTEN, Christian, Bruxelles, une lecture de la ville. Bruxelles, Editions de l’Université libre de Bruxelles, 2014, p. 66
Je vraagt je zeker af wat de oorzaken zijn van de paradox die ervoor zorgt dat Brussel een stad is die rijkdom produceert en toch geconfronteerd wordt met enorme socio-economische uitdagingen. De antwoorden kun je ontdekken bij het lezen van het volgende tekstfragment:
Hoe economische groei sociale ongelijkheid veroorzaakt
“Ten eerste lijkt het hedendaagse groeimodel steeds meer mensen uit te sluiten en sociale ongelijkheden te verscherpen. Het gaat om een grote breuk met het naoorlogse groeimodel dat tot volledige tewerkstelling en een forse daling van de sociale ongelijkheden leidde. We hebben, wat Brussel betreft, aangetoond dat het aantal gekwalificeerde betrekkingen zeer fors is toegenomen en dat het aantal manuele betrekkingen voor laagopgeleiden is afgenomen. Daardoor werden in de periode 1991‑2001 (…) steeds meer laagopgeleiden van de arbeidsmarkt uitgesloten. Wellicht volstaat dat mechanisme op zich evenwel niet om de complexiteit van de vastgestelde evoluties te verklaren(…) De banen die in de tertiaire sector voor laagopgeleiden worden geschapen, zijn hoofdzakelijk onzekere betrekkingen die vooral door vrouwen worden ingenomen. Die arbeidskrachten zijn slecht georganiseerd (welzijnssector, detailhandel en horeca, bouwsector…) (…). Dat resulteert in een algemene verslechtering van de situatie van de laagopgeleide werknemers. Dit groeimodel schept weinig banen, zodat een groei van de toegevoegde waarde met 1% in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest tot een werkgelegenheidsgroei van slechts 0,5% leidt. Ten tweede (…) doen de toenemende sociaalruimtelijke ongelijkheden de problemen van de bewoners van de meest achtergestelde wijken toenemen. Zelfs al zijn hun nationaliteit, leeftijd en diploma dezelfde, is de kans dat ze werkloos zijn groter dan voor de andere bewoners. Bijgevolg is het waarschijnlijk dat de zeer uitgesproken ruimtelijke concentratie van kansarmen in Brussel – die veel groter is dan in de andere Belgische steden – de sociale problemen verscherpt.”
Deze tekst is een uittreksel uit een artikel gepubliceerd in het elektronisch tijdschrift Brussels Studies. Wil je er meer over weten, dan raden we je aan de hele tekst te lezen. Zie: Gilles Van Hamme, Isaline Wertz en Valérie Biot “Economische groei zonder sociale vooruitgang: stand van zaken in Brussel”, Brussels Studies (online), algemene collectie, 48, online geplaatst op 28 maart 2011.
Een suggestie, commentaar of opmerking over deze activiteit? Klik hier!
